ေစတနာ သုံးတန္ ႏွင့္ ညီၫြတ္ေသာ အလွဴဒါနတုိ႔သည္ အနာေရာဂါကင္း၍ အသက္ရွည္ျခင္း ၊
လုံ႔လျပဳ အားထုတ္သမွ် အက်ဳိး အမွန္ရရွိျခင္း ၊ ကူညီသူမ်ားျပားၿပီး စည္းစိမ္ဥစၥာတုိးပြားျခင္း ၊
ရန္ဟူသမွ် ေျပၿငိမ္းေအးခ်မ္းရျခင္း ၊ ဂုဏ္သတင္းေကာင္း ေက်ာ္ေစာပ်ံ ့ႏွ႔ံျခင္း စသည့္
ေကာင္းျမတ္ေသာ အက်ဳိးတုိ႔ႏွင့္ ျပည့္စုံေၾကာင္း ဓမၼပါလ ဇာတ္ေတာ္၌ လာရွိပါသည္ ။

ေစတနာသုံးတန္ဆုိသည္မွာ - ၁။ ပုဗၺ ေစတနာ ၂။ မုဥၥ ေစတနာ ၃။ အပရ ေစတနာ တို႔ျဖစ္သည္ ။

၁ ။ ' ပုဗၺ ေစတနာ '
ေရွးဦးပထမ အလွဴတစ္ခုျပဳလုပ္ရန္ ရည္သန္၍ ပစၥည္းရွာေဖြ စုေဆာင္းစီမံ ေဆာင္႐ြက္ေနသည့္အခုိက္
မေက်နပ္ေသာ ေဒါသစိတ္ ၊ တြန္႔တုိေသာ စိတ္ ၊ စသည့္ ညစ္ညဴးေနာက္က်ိေသာ အကုသုိလ္စိတ္တုိ႔
မျဖစ္ရေလေအာင္ သတိျဖင့္ ေစာင့္ထိန္းလ်က္ လွဴဖြယ္ အရပ္ရပ္ကုိ ေပ်ာ္ရႊင္ ဝမ္းေျမာက္စြာ စီစဥ္ျခင္း၊
တက္ႂကြရႊင္လန္းစြာ စီမံေဆာင္႐ြက္ျခင္းမ်ားသည္ ' ပုဗၺ ေစတနာ ' အတြက္ ျပည့္စုံေပသည္ ။

အလွဴဒါန မျပဳလုပ္မီ တြန္႔တုိသည့္ အဟန္႔အတား၊ အကုသုိလ္စိတ္တုိ႔ ျဖစ္ေပၚပါက ၊ ေျခလက္အဂါၤ ခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္း၊
နိမ့္က်ေသာ အမ်ဳိး၌ ျဖစ္ရျခင္း ၊ တန္းခုိးအာဏာ အရွိန္အဝါ ေသးႏုတ္ျခင္း ၊ ႀကံစည္သမွ် ပ်က္စီးျခင္း ၊
မိမိျပဳသမွ် မည္သူမွ် အေကာင္းမျမင္ျခင္း စေသာ မေကာင္းက်ဳိးမ်ား ျဖစ္တတ္သည္ ။

၂ ။ ' မုဥၥ ေစတနာ '
လွဴဖြယ္ပစၥည္းတုိ႔ကုိ လွဴဒါန္းေနစဥ္ အခုိက္၌ ပစၥည္းေပၚတြယ္တာေသာ တဏွာေလာဘစိတ္ မျဖစ္ေစဘဲ
အလွဴခံပုဂၢဳိလ္အား သံသယစိတ္ မရွိေစရပါ ၊ အကုသုိလ္စိတ္မ်ားကင္းရွင္းစြာျဖင့္ ေလာကီအက်ဳိး
တစ္စုံတစ္ရာကုိမွ် မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ အႏွစ္သာရရွိေသာ ကုသုိလ္ရရွိၿပီဟု စိတ္ၾကည္လင္ရႊင္ပ် ျဖစ္ေနေသာ
ကုသုိလ္ေစတနာသည္ ' မုဥၥ ေစတနာ ' ႏွင့္ျပည့္စုံေပသည္ ။

အလွဴဒါန ျပဳဆဲကာလတြင္ ေလာဘစိတ္ ၊ တြန္႔တုိစိတ္ ၊ သံသယစိတ္ ၊ စသည့္ အဟန္႔အတား အကုသုိလ္
စိတ္တုိ႔ ျဖစ္ေပၚပါက မိမိၾကဳိးစား လုပ္ကုိင္သမွ် မေအာင္ျမင္ျခင္း ၊ အၿခံအရံ နည္ပါးၿပီး လူခ်စ္လူခင္ နည္းျခင္း၊
ရန္သူမ်ဳိးငါးပါးေၾကာင့္ ပစၥည္းဥစၥာမ်ား ဆုံးရႈံးရျခင္း ၊ ပညာသင္ယူရာ၌ မရႏုိင္ဘဲ ဥာဏ္ထုိင္းမႈိင္းျခင္း ၊
က်န္းမာေရး ခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္း စသည့္ မေကာင္းက်ဳိးတုိ႔ ျဖစ္ေစသည္ ။

၃ ။ ' အပရ ေစတနာ '
အလွဴဒါနျပဳၿပီးေသာအခါ၌ ' ျမတ္စြာဘုရားရွင္ႏွင့္ တကြ သူေတာ္စင္ သူေတာ္ေကာင္းတုိ႔ ျပဳေလ့ရွိေသာ
မြန္ျမတ္သည့္ ဒါန ၊ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ နွင့္ သူေတာ္ေကာင္းတုိ႔ဧ။္ ခ်ီးမြမ္းအပ္ေသာ အလွဴဒါန တုိ႔ကုိ
ေအာင္ျမင္စြာ ၿပီးေျမာက္ေပၿပီ ၊ နိဗၺာန္အက်ဳိး ရရွိရန္ အေထာက္အပံ့ေကာင္းကုိ ရေပၿပီ၊ ေကာင္းေလစြ'
ဟူ၍ ဝမ္းေျမာက္ ဝမ္းသာ ၾကည္လင္ ရႊင္ပ်ေနျခင္းသည္ ' အပရ ေစတနာ ' မည္ေပသည္ ။

အလွဴဒါန ေပးလွဴၿပီးေနာက္ တြန္႔တုိေသာစိတ္ ျဖစ္ေပၚျခင္း ၊ စိတ္မခ်မ္းသာ ပူပန္ေသာက ျဖစ္ျခင္း ၊
' မွားေလစြ ' ဟု ေနာင္တစိတ္ျဖင့္ သုံးသပ္ျခင္းမ်ားျဖစ္ခဲ့ေသာ္ မိမိပုိင္ဆုိင္ထားေသာ စည္းစိမ္ ဥစၥာ ၊
ပစၥည္း အသုံး အေဆာင္မ်ားကုိ ခံစား စံစား လုိေသာစိတ္ပင္ မျဖစ္ေပၚေတာ့ေပ ၊ ရရွိထားေသာ
စည္းစိမ္ဥစၥာမ်ား ရုတ္တရက္ ဆုတ္ယုတ္ ပ်က္စီးျခင္း ၊ အုိမင္းသည့္အခါ ဆင္းရဲဒုကၡ အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ
ၾကဳံေတြ႕ရျခင္း ၊ ေသလြန္ၿပီးေနာက္ သူမ်ား ဥစၥာကုိ ေစာင့္ၾကပ္ရေသာ ၿပိတၱာ ျဖစ္ရျခင္း ၊ စသည့္
မေကာင္းေသာ ဆုိးက်ဳိးမ်ား ရရွိခံစားရတတ္သည္ ။

အလွဴဒါနျပဳၿပီးေသာအခါ ဆုေတာင္းမမွားရန္ ေရွးသူေတာ္ေကာင္း တုိ႔ ဆုေတာင္းစကား မိန္႔ၾကားခဲ့ၾကသည္ ။

" ဣဒံ ေမ ပုညံ နိဗၺာန္နႆ ပစၥေယာ ေဟာတု " ဟူ၍လည္းေကာင္း ၊ ျမန္မာစကားအားျဖင့္ -

" အကြၽႏု္ပ္ ျပဳေသာ ဤေကာင္းမႈသည္ နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္း အေထာက္အပံ့ေကာင္းကုိ ျဖစ္ပါေစသတည္း " ။ ။