မည္သည့္အလုပ္မဆုိ လုပ္ကုိင္ၾကရာတြင္ အေၾကာင္းအက်ဳိး အဓိပၸာယ္ကုိ က်နစြာသိ၍ လုပ္ကုိင္ရျခင္း ႏွင့္
အေၾကာင္းအက်ဳိးမသိ အမ်ားလုပ္၍ လုိက္လုပ္ေလ့ရွိေသာသူ ႏွစ္ဦး တုိ႔ဧ။္ အက်ဳိးေက်းဇူးခံစားရပုံတုိ႔မွာ
တစ္ဦး ႏွင့္ တစ္ဦး မတူႏုိင္ေခ် ။

အေၾကာင္းအက်ဳိးကိစၥဧ။္ သေဘာတရားကုိ တိက်စြာ သိရွိသူက ပုိမုိ၍
အက်ဳိးေက်းဇူး ခံစားရသည္မွာ ဓမၼတာသေဘာပင္ ျဖစ္သည္ ။

ထုိ႔အတူ တရားဘာဝနာ အားထုတ္ ၾကဳိးစား ၾကရာတြင္လည္း တရားသေဘာ သဘာဝကုိ မ်ားစြာသိ၍ အားထုတ္သူႏွင့္
အနည္းငယ္မွ်သာသိ၍ အားထုတ္သူ ႏွစ္ဦး မွာ - ျပန္လည္ရရွိေသာ အက်ဳိးေက်းဇူးခ်င္း မတူညီႏုိင္ၾကေခ် ။ တရားဓမၼဧ။္
အက်ဳိးအျပစ္ကုိ ပုိမုိသိရွိကာ တရားအားထုတ္သူက ပုိမုိ၍ အက်ဳိးေက်းဇူး ခံစားရရွိေလသည္ ။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ဘုရားရွင္က အရွင္သာရိပုတၲရာအား ေပးလွဴေသာ အလွဴဒါန ႏွင့္ အရွင္သာရိပုတၲရာက ဘုရားရွင္အား ေပးလွဴေသာ
အလွဴဒါနတြင္ လွဴဖြယ္ဝတၳဳပစၥည္း တူသည္ရွိေသာ္ မည္သည့္ဒါနက ပုိ၍အက်ဳိးေက်းဇူး ျပန္လည္ရရွိႏုိင္ပါသနည္းဟု ေမးေသာ္
ဘုရားရွင္က အရွင္သာရိပုတၲရာအား လွဴေသာ အလွဴက ပုိမုိေက်းဇူးရွိေၾကာင္း အ႒ကထာ မွ ဖြင့္ဆုိထားပါသည္ ။

အေၾကာင္းေသာ္
တရားေတာ္ဧ။္ အက်ဳိးအာနိသင္ကုိ ဘုရားရွင္ကဲ့သုိ႔ တစ္စုံတစ္ေယာက္ေသာသူမွ် မသိႏုိင္ျခင္းေၾကာင့္တည္း ။

ဤ၌ သိေစလုိရင္းမွာ တရားကုိ လုိက္စားလုိသူသည္ ပထမေရွးဦးစြာ တရားဧ။္ တန္ဖုိးကုိ တိတိက်က်သိ၍ တရားဧ။္ တန္ခုိးအာနိသင္ကုိ
ေလးနက္စြာ သိရွိဖုိ႔ရန္ အေရးႀကီးေၾကာင္း သတိမူအပ္ေပသည္ ။

ဘုရားရွင္ ေတြ႕ရွိအပ္ေသာ တရားဓမၼတုိ႔ကုိ တကယ္တန္း ယုံၾကည္ေလးစား၍ ရုိေသစြာ လုိက္နာ ျပဳက်င့္သည္ ဆုိပါက ၊ ထုိသူသည္
ေနာင္တမလြန္ ဘဝက်မွ အက်ဳိးေက်းဇူးကုိ ခံစားရမည္ မဟုတ္ ၊ ယခုမ်က္ေမွာက္ ဘဝတြင္လည္း ေန႔ျခင္း ညျခင္း အခါမလင့္ အက်ဳိး
ေက်းဇူး ခံစားႏုိင္သည္သာ ျဖစ္ေပသည္ ။

တရားဂုဏ္ေတာ္တုိ႔၌ -- ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ ေကာင္းစြာ ေဟာေတာ္မူအပ္ေသာ(သြကၡာေတာ) တရားေတာ္သည္ ကုိယ္တုိင္ သိျမင္ျခင္းငွာ
(သႏၵိ႒ိေကာ) ထုိက္ဧ။္ ။

အခါမလင့္ ပစၥဳပၸန္မ်က္ေမွာက္၌(အကာလိေကာ) အက်ဳိးကုိေပးတတ္ဧ။္ ။ လာလွည့္ ရႈလွည့္(ဧဟိပႆိေကာ) ဟူေသာ
စကားကုိ ဆုိျခင္းငွာ ထုိက္ဧ။္ ။

နတ္႐ြာနိဗၺာန္သုိ႔ ေဆာင္ျခင္း(ၾသပေနယိေကာ) ငွာထုိက္ဧ။္ ။ ပညာရွိတုိ႔သည္ အသီးသီး မိမိတုိ႔၌ သိအပ္ ခံစားအပ္
(ပစၥတၲံ ေဝဒိတေဗၺာ, ဝိညဴဟိ) ေပဧ။္ ။
ဟူ၍ လာရွိေလသည္ ။

အထက္ပါ တရားဂုဏ္ေတာ္ပါအတုိင္း တရားဓမၼဧ။္ အက်ဳိးကုိ သိႏုိင္သမွ် သိရွိေအာင္ အခါမျပတ္ ပညာရွိ သူေတာ္ေကာင္းမ်ားထံ ဆည္းကပ္မွီဝဲၿပီးလွ်င္
တရားဓမၼ စာအုပ္ေကာင္းမ်ားကုိ အခ်ိန္သီးသန္ ့ေပးၿပီး ဖတ္ႏုိင္သမွ် ဖတ္၍ ၾကဳိးစားအားထုတ္ပါက သာမန္သိကာ အားထုတ္သည္ထက္ အဆေပါင္း
မ်ားစြာ တုိးပြားဖြံ႕ျဖဳိး အက်ဳိးေက်းဇူးမ်ားကုိ ခံစားရမည္ ရွိေပသည္ ။

ထုိတရားေတြကုိ နားလည္ဖုိ႔ရာလည္း ရဟန္းေတာ္မ်ား စာသင္သလုိ ႏွစ္ရွည္လမ်ား ေလ့လာေနၾကရမည္မဟုတ္ပါ ၊ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရေသာ, တတ္သိနားလည္ေသာ
ပညာရွိသူေတာ္ေကာင္း ၊ ဆရာသမား ၊ မိခင္ဖခင္ ၊ ဓမၼမိတ္ေဆြ တုိ႔ထံမွလည္းေကာင္း ၊ တရားလမ္းမွန္ေရးသားထားေသာ စာေကာင္းေပမြန္တုိ႔မွလည္းေကာင္း ၊
တရားေတာ္ဧ။္ အႏွစ္သာရ အက်ဴိးေက်းဇူးမ်ားကုိ ေတြ႕ျမင္သိရွိလာႏုိင္ေပသည္ ။

ထုိ႔ေၾကာင့္ " မုိးကုန္မွ ထြန္ခ် ၊ မ်က္စိကန္းမွ ရက္ကန္းသင္ ၊ ေနဝင္မွ စပါးလွန္း ၊
သူခုိးေျပးမွ ထုိးကြင္းထ ၊ လူမုိက္ေနာက္မွ အႀကံရျခင္းမ်ဳိး " မျဖစ္ရေလေအာင္ ၊ ဗုဒၶဘာသာ တရားေတာ္၌ သိထုိက္ေသာ လုိရင္းအခ်က္မ်ားကုိ လက္မလြန္ခင္
(အသက္ရွင္ သတိေကာင္းေနစဥ္) ေစာေစာက ၾကဳိတင္၍ သိရွိနားလည္ေအာင္ ၾကဳိးစားေလ့လာသင္ယူဖုိ႔ရန္ အထူး လုိအပ္ေပသည္ ။

တရားေတာ္သည္ကား
ေသခ်ာစြာ နားလည္သေဘာေပါက္၍ နွစ္သက္ျမတ္ႏုိးစြာ သေဘာက်ေနပါလွ်င္ ယခုဘဝ ေတြ႕ၾကဳံ ေနၾကရေသာ ဒုကၡဆင္းရဲမ်ဳိးစုံကုိ ၿငိမ္းေစသည့္အျပင္ ၊
ေနာင္သံသရာ၌ ေတြ႕ၾကဳံလာရမည့္ ေဘးဒုကၡ အပူမီး အေပါင္းကုိ ၿငိမ္းေစႏုိင္ေလသည္ ။
ဓေမၼာ ဟေဝ ရကၡိတိ ဓမၼစာရီ ။ ။

အၾကင္သူသည္ တရားကုိ ေလ့က်င့္ ေစာင့္ေရွာက္ဧ။္ ၊ ထုိတရားကုိ ရုိေသေလးစား က်င့္သုံးသူအား တရားသည္ ျပန္၍ ေစာင့္ေရွာက္ဧ။္ ။
ကမၼံ သဒိသံ ပါကံ ဇေနတိ ။ ။

ျပဳအပ္ၿပီးေသာအလုပ္(ကံ) သည္ ၊ ထုိျပဳအပ္ေသာ အလုပ္ ႏွင့္တူမွ်ေသာ ၊ ေကာင္းက်ဳိး, မေကာင္းက်ဳိးကုိ ၊ ျဖစ္ေစတတ္ဧ။္ ။

ကလ်ာဏကာရီ ကလ်ာဏံ၊ ပါပကာရီစ ပါပကံ ။ ။

ေကာင္းမႈကုိ ျပဳေလ့ရွိေသာသူသည္ ေကာင္းက်ဳိးကုိရႏုိင္ဧ။္ ။ မေကာင္းမႈကုိ ျပဳေလ့ရွိေသာသူသည္ မေကာင္းက်ဳိးကုိ ရေလဧ။္ ။

ဤသုိ႔လွ်င္ တရားေတာ္ဧ။္ ဂုဏ္ေတာ္ ေက်းဇူးေတာ္ကုိ သိ၍ ရုိေသေလးစား လုိက္နာက်င့္ႀကံသူတုိ႔အား ထုိက္သည့္အားေလ်ာ္စြာ ျပန္လည္အက်ဳိးေပးျခင္းမွာ ဓမၼနိယာမႀကီးျဖစ္၍ ၊
အနည္းငယ္မွ်သာ သိေသာ္ အနည္းငယ္မွ်သာ အက်ဳိးေပးမည္ကုိလည္းေကာင္း ၊ မ်ားျပားစြာ သိေသာ္ မ်ားျပားစြာ အက်ဳိးေက်းဇူး ျပန္လည္ရရွိမည္ကုိ လည္းေကာင္း သတိျပဳအပ္ဧ။္ ။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္အေပါင္းတုိ႔သည္ ဘုရား ၊တရား ၊ သံဃာ ရတနာျမတ္သုံးပါးဧ။္ ဂုဏ္ေက်းဇူးတုိ႔ကုိ ေလ့လာသင္ၾကား ေလးစားရုိေသစြာ သိရွိနားလည္ ထားသင့္လွေပသည္ ။

အပၸမာေဏာ ဗုေဒၶာ ။ ။ ဘုရားရွင္ဧ။္ ဂုဏ္ေက်းဇူးေတာ္သည္ကား ဤေ႐ြ႕ ဤမွ်ဟု ႏႈိင္းဆေရတြက္ျခင္းငွာ မတတ္ႏုိင္ ။
အပၸမာေဏာ ဓေမၼာ ။ ။ တရားေတာ္ဧ။္ ဂုဏ္ေက်းဇူးေတာ္သည္ကား ဤေ႐ြ႕ ဤမွ်ဟု ႏႈိင္းဆေရတြက္ျခင္းငွာ မတတ္ႏုိင္ ။

အပၸမာေဏာ သံေဃာ ။ ။ သံဃာေတာ္ျမတ္ဧ။္ ဂုဏ္ေက်းဇူးေတာ္သည္ကား ဤေ႐ြ႕ ဤမွ်ဟု ႏႈိင္းဆေရတြက္ျခင္းငွာ မတတ္ႏုိင္ ။
အပၸမာဏ ဝႏၵႏၲာနံ ။ ။ ဤေ႐ြ႕ ဤမွ်ဟု ႏႈိင္းဆေရတြက္ျခင္းငွာ မတတ္ႏုိင္ေအာင္ မ်ားေသာ ဂုဏ္ေက်းဇူးေတာ္ရွိေသာ ဘုရား ၊တရား ၊ သံဃာ ရတနာျမတ္သုံးပါး၌
ၾကည္ညဳိျမတ္ႏုိး ရွိခုိးပူေဇာ္ၾကကုန္ေသာ သူတုိ႔အား ၊

ဝိပါေကာ ေဟာတိ အပၸမာေဏာ ။ ။ ရသင့္ရထုိက္ေသာ အက်ဳိးတုိ႔မွာလည္း ၊ ဤေ႐ြ႕ ဤမွ်ဟု ႏႈိင္းဆျခင္းငွာ မတတ္ႏုိင္ျခင္းသည္ ျဖစ္ေလဧ။္ ။

(စတုကဂၤုတၲရ ပါဠိေတာ္) ။